🔸 حیدر یغما 🔸



🔸 حیدر یغما، شاعرِ خشتمال نیشابوری  در سال 1302 در قریه صومعه از روستاهای  بخش مرکزی نیشابور دیده به جهان گشود  نسب این شاعر پاک ضمیر، به بیابانک یزد می رسد. وی دوران کودکی خود را در روستای صومعه سپری کرد. او سواد خواندن و نوشتن نداشت و در جوانی کارگری را پیشه ی خود کرد. سپس به خشتمالی مشغول شد. در سن 34 سالگی ازدواج کرد. پس از مدتی تصمیم به سواد آموزی گرفت و ابتدا قرآن را آموخت زیرا معتقد بود که فارسی را از کتاب اکابر شروع کرده است و تخته سیاهش تابلو مغازه ها بود. در خواندن قرآن به درجه استادی رسید که مجمع قرائت قرآن را تشکیل داد و شاگردان زیادی را در این راه تربیت کرد.
🔸 یغمای نیشابوری به مدد استعدادهای ذاتی خویش به سرودن روی آورد و برای اصلاح شعر خویش از معاریف شهر کمک می گرفت. با این حال دانش ادبی و فنی را به صورت رسمی نیاموخت. شغل وی خشتمالی و کارگری بوده و افتخار به این حرفه در اشعار او نمود چشمگیری دارد. در قید زندگی اجتماعی نبودن و دل زدگی او از مردم، سبب گریز از غوغای شهر و روی آوردن به دشت و بیابان شد که زیباترین ابیات وی را همین تصاویر تشکیل می دهد. از سال 1342 و در سن 40 سالگی اولین ابیاتش را سرود که درونمایه اصلی اشعار نخست وی را، مسائل دینی، مدح ائمه اطهار (س ) و حکایات و روایات مذهبی تشکیل می داد.
🔸 یغما در طول 24 سال دوران شاعری خویش بیش از 40 هزار بیت شعر در قالب های غزل، قصیده، مثنوی، ترکیب بند، شعر محلی و رباعی سرود که آخرین شعر وی  سه روز قبل از وفاتش سروده شد. توصیف بیابان، فقر و غنا، عشق و یار، مناعت، غرور و انسانیت از مضامین اشعار اوست. این شاعر دردچشیده در پایان عمر به بازبینی اشعار خود دست زده بود. هنوز ابیات چاپ نشده بسیاری از او وجود دارد.
🔸 یغمای نیشابوری در دوم اسفنده ماه 1366 چشم از جهان فرو بست و اهالی فرهنگ دوست و شاعر پرور نیشابور وی را طی مراسمی با شکوه تشییع نموده و در مکانی میان آرامگاه خیام و عطار به خاک سپردند و مقبره ای بر آن بنا نهادند.

🔸 کتابها:
در سال 1347 اولین مجموعه شعر وی با عنوان (اشک عاشورا) به زیور چاپ آراسته شد.
وی در سال 1350 موفق گردید با مشکلات فراوان زندگی رباعیاتش (رباعیات) را به چاپ برساند.
ایشان در سال 1355 نیز نخستین مجموعه غزلیاتش را با همیاری یکی از دوستان متمکن خویش در تهران به چاپ رسانید.
در سال 1365 مجموعه (سیری در غزلیات یغما) به همت چند تن از دوستان وی به چاپ رسید.
پس از درگذشت وی در سال  1373 گزیده آثار و اشعار حیدر یغما توسط جواد محقق نیشابوری گردآوری و در مجموعه (شاعر خشتمال) به چاپ رسید.
در سال 1377" دیوان  حیدر یغما " به  اهتمام  زنده یاد سعید کاویانی سردبیر نشریه صبح نیشابور به زیور طبع آراسته شد.
در سال 1385 نیز کتاب "دیوان حیدر یغما" با  تغییراتی توسط فرزندش ابوالفضل یغما چاپ شد.
در سال 1392 دیوان كامل حیدر یغما توسط مهدی نوروز و جواد محقق نیشابوری به دوستداران  فرهنگ و ادب ارائه شد.

------------------------

🔸 عنوان: دیوان حیدر یغما، شاعر خشتمال نیشابوری
🔸 نویسنده: یغمای نیشابوری
🔸 به کوشش: سعید کاویانی
🔸 محل نشر: تهران
🔸 ناشر: نشر شیوه
🔸 نوبت چاپ: دوم
🔸 تاریخ نشر: 1381
🔸 معرفی کوتاه: سعید کاویانی نیز در این کتاب مجموعه ای از سروده های یغما را از روی دستنوشته های وی به طبع رسانده که شامل 350 غزل، 6 قصیده و 9 مثنوی، 4 ترکیب بند و 28 سروده مذهبی، 5 شعر محلی و 12 رباعی است که طی 20 سال اخیر حیات شاعر سروده شده. مصحح در این اثر لغات و اصطلاحات محلی را نیز شرح داده. سرگذشتنامه این اثر به قلم پسر وی، ‌ابوالفضل یغما نگاشته شده است.

---------------------------

🔸 عنوان: دیوان حیدر یغما: شاعر خشت مال نیشابوری
🔸 نویسنده: حیدر یغما
🔸 ویرایش: ابوالفضل یغما
🔸 موضوع : شعر فارسی - قرن 14
🔸 ناشر: همیاران جوان
🔸 محل نشر: تهران
🔸 قطع: وزیری
🔸 تعداد صفحات : 392
🔸 تاریخ نشر : 1386
🔸 معرفی کوتاه: در این دیوان نخست درباره‌ی سرگذشت و شخصیت شاعر "حیدر یغما"، افكار و اندیشه‌ها و سبك شعری وی توضیحاتی بیان شده؛ سپس مجموعه‌ای از سروده‌های او در قالب‌های غزل، قصیده، مثنوی، رباعی و ... فراهم آمده‌است. گفتنی‌ است پاره‌ای از این اشعار به لهجه‌ی محلی بوده و در آنها تركیبات و كنایات نیشابوری به كار رفته‌است. برای نمونه: به صحرا گشته عمری، عمق دریا را چه می‌داند؟ به دریا خو گرفته، وسع صحرا را چه می‌داند؟/ به كاخ اندر نشسته، لذت ویران چه می‌فهمد؟ به مال اندر فرو، تفسیر معنا را چه می‌داند؟/ عروج آدمیت را به خودكامان مگو جانا جنین اندر شكم، توصیف دنیا را چه می‌داند؟/ اگر كوته نظر صورت پرستم خواند و عاشق وش نرجم، زان كه كوری، زشت و زیبا را چه می‌داند؟/...

----------------------------

🔸 عنوان: غزلیات حیدر یغما خشتمال نیشابوری
🔸 شاعر:حیدر یغما
🔸 مقدمه:ضیاء ساحلی
🔸 موضوع: غزل/ شعر فارسی - قرن 14
🔸 ناشر: شلاک
🔸 محل نشر: تهران
🔸 تعداد صحفه: ۱۷۴
🔸 تاريخ نشر: 1384
🔸 معرفي کوتاه: این مجموعه حاوی غزلیاتی است که با مضامین عارفانه و عاشقانه، سروده شده است. برای نمونه: از زمانی که خود از سوی عدم آمده‌ایم/ به تماشای تو ای سرو ارم آمده‌ایم/ بس که مشتاق تو بودیم از آن راه دراز/ خسته و راه‌نشین نیم قدم آمده‌ایم/...

-----------------------------

------------------------------