دشتی نیشابوری/محمد
🔸 دکتر محمد دشتی نیشابوری 🔸
🔸 متولد 24 شهریور 1345، تا سال 1363 مقیم نیشابور و سپس ساکن مشهد.
🔸 ایشان دیپلم علوم تجربی را در دبیرستان خیام نیشابور گرفته و سپس به دانشگاه علوم اسلامی رضوی در سال 1363 به مشهد مهاجرت کرده است. در دوران تحصیل در دانشگاه رضوی در جوار مرقد مطهر امام رضا علیه السلام که تا سال 1369 بطور انجامید در کنار سپری کردن دوران آموزشی عالی فقه و مبانی حقوق اسلامی، با زبان های عربی و انگلیسی نیز آشنایی یافت و تحصیلات سنتی حوزوی را به مدت شش سال در حوزه مشهد مقدس پی گرفت و در کنار آن از سال 68 تحصیل در دوره کارشناسی زبان و ادبیات پارسی را در دانشگاه پیام نور مشهد تا سال 72 ادامه داد.وی همچنین داوطلبانه حدود دو سال به صورت پراکنده در میادین دفاع مقدس حضور یافته است.
🔸 دکتر محمد دشتی از سال 69 پس از پایان دوره کارشناسی حقوق اسلامی برای کار در کتابخانه مرکزی آستان قدس معرفی شد و دوران طولانی کار با کتاب و اندوخته دانشمندان را که آرزویش بود و بدان عشق می ورزید آغاز کرد که تا سال 86 به مدت بیش از 17 سال ادامه داشت. در طی مدت کاری در کتابخانه آستان قدس رضوی، دوران تحصیل در دوره کارشناسی ارشد ادبیات عربی را در دانشگاه فردوسی مشهد از سال 72 تا 74 و تحصیل در دوره دکترای زبان و ادبیات عربی را در دانشگاه علوم و تحقیقات تهران از سال 82 تا 86 به پایان برد. طی این مدت همیشه مشغول مطالعات و تعمیق اندوخته های علمی مختلف بود و با شخصیت های علمی فراوانی به دلیل موقعیت خاصی که در آن قرار داشت آشنا شد. بنابر اظهارات دکتر دشتی، این مدت بهترین روزگار زندگی وی بوده است و از اینکه در کنار کتاب و دانش و دانشمندان بوده شکر گزارده خداوند بوده و خواهد بود.
🔸 دکتر دشتی از سال 86 بطور قطعی از کتابخانه منفصل و به دانشگاه آزاد اسلامی نیشابور پیوست. پیش از آن هم در دانشگاه های مختلف از جمله دانشگاه رضوی و دانشگاه شیروان و سطح عالی حوزه علوم اسلامی مشهد همکاری آموزشی و پژوهشی داشته است. وی در این مدت چندین کتاب و مقاله تدوین کرد که بعدها شماری از آنها به زیور طبع آراسته شده و شماری در نوبت فرصت مناسب است. دکتر محمد دشتی تجربه ای نسبتا کامل در حوزه نشر و کتابشناسی در حوزه علوم اسلامی و ادبیات پارسی و عربی و حکمت و عرفان اسلامی و ایران شناسی نیز دارد و می کوشد آن را به تدریج تا حد توان تقدیم دیگران کند.
---------------
🔸 برخی فعاليت هاي آموزشي، پژوهشي و فرهنگي «دکتر محمد دشتی نیشابوری»
🔸 مدارج و مدارك تحصيلي:
1- ليسانس فقه و مباني حقوق اسلامي از دانشگاه علوم اسلامي رضوي مشهد مقدس در سال 1369
2- ليسانس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه پيام نور مشهد در سال 1372
3- پايان مطالعات و تحصيلات حوزوي از حوزه مشهد تا سطح اتمام لمعتين در سال 1372
4- فوق ليسانس زبان و ادبيات عربي از دانشگاه فردوسي مشهد در سال 1376
5- دكتراي زبان و ادبيات عربي از دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات تهران در سال 1386
🔸 فعاليت هاي آموزشي:
بیش از یک دهه تدريس زبان و ادبيات عربي در دانشگاه آزاد اسلامي، تدريس فقه اللغة عربی و ادبیات عربی، در مدرسه عالي نواب مشهد، تدریس زبان و ادبیات فارسی و ادبیات عربی در جامعه المصطفي العالمیه، همکاری با دانشگاه علوم اسلامي رضوي.
🔸 فعاليت هاي پژوهشي:
اول- موضوع پايان نامه هاي تحصيلي :
1- سطح ارشد: بررسي تطبيقي برده و نهج البرده از شاعران مصري بوصيري و شوقي در مدح پيامبر اكرم (ص) به راهنمايی دكتر اسد اللهي و مشاوره دكتر فاضلي.
2- سطح دكتري: بررسي و تحليل ابعاد فكري و هنري شعر شريف رضي؛ به راهنمايي مرحوم دكتر انوار و مشاوره دكتر ابراهیم ديباجي
دوم- مقالات علمي پژوهشی که در نشریات معتبر چاپ شده است به عنوان نمونه مقاله شخصيت علمي سيد رضي مولّف نهج البلاغه از میان هشتصد مقاله رسیده به کنگره بزرگ نهج البلاغه در سال 1386، حائز رتبه نخست گردید و جایزه ای را به خود اختصاص داد.
سوم- كتابها:
1- آسمان مدينه؛ در ستايش پيامبر گرامي اسلام(ص)، بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي، سال 1379، در 320 صفحه
2- مديرية المكتبات و المتاحف و مركز الوثائق التّابعه للآستانه الرضويه المقدسه، كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي، در سال1422قمري
3- سبک زندگی؛ در 660 صفحه ، نشر بشکوه: مشهد، 1392. این اثر بعدا کتاب سال 93 استان خراسان شد.
4- ساختار کلام در کلیله و دمنه عربی؛ نشر بشکوه، در 250صفحه، 1393ش
چهارم- طرح پژوهشي:
بررسي ساختار صرفي و نحوي كليله و دمنه عربي، از سال 1389 تا 1392،این طرح با حمايت معاونت پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي نيشابور، به انجام رسید.
پنجم- راهنمايي و مشاوره پايان نامه هاي دانشجويي
تاكنون قريب به چهل پايان نامه در مقطع كارشناسي ارشد در رشته هاي زبان و ادبيات فارسي و رشته عرفان اسلامي راهنمايي و مشاوره و داوري گرديده است.
ششم: گرایش های مطالعاتی
گرایش مطالعات آزاد دکتر دشتی، تفسیر قرآن ، نهج البلاغه، عرفان اسلامی با گرایش عرفان اهل بیت علیهم السلام، تفسیر مثنوی مولوی ، تاریخ و تمدن اسلامی ، زبان و ادبیات فارسی و عربی، و سبک زندگی ایرانی اسلامی است.
🔸 سوابق كارهاي اجرايي:
17 سال خدمت در كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي حرم مطهّر امام رضا عليه السلام به عنوان كتابدار و مشاوره پژوهشي علوم اسلامی در تالار محققان و كتابشناسي، همکاری پژوهشی مستمر با بنیاد پژوهش های آستان قدس رضوی.
🔸 دکتر محمد دشتی نیشابوری، تلاش پیگیری برای تاسیس بنیاد قاف و قلم نیشابورآغاز نموده که اساسنامه آن توسط ایشان تدوین و به تایید هیات موسس که از نویسندگان و اساتید محترم دانشگاه های نیشابور است، رسیده که در آینده ای نزدیک به آن رسمیت داده خواهد شد.
----------------
🔸 عنوان: سبک زندگی: فرهنگنامه کاربردی، مهارت های رفتاری و اجتماعی
🔸 نویسنده: محمد دشتی نیشابوری
🔸 ناشر: بشکوه
🔸 تعداد صفحات: 656
🔸 مکان نشر: تهران
🔸 معرفی کوتاه: جامعۀ جوان ما در میان نیازمندیهای گوناگون فرهنگی، سخت نیازمند یک کتاب جامع است که به عنوان یک الگوی نسبتا متعادل و پرمطلب در حوزۀ اندیشه و رفتار به شمار رود. این نیاز مرا واداشت تا برای پاسخگویی به تمامی مشتاقان فرهنگ ایرانی دست به کار شوم و یک کتاب جدید را بر مجموعه کتابهای کتابخانهها و خانههای فرهیختگان بیفزایم. «سبک زندگی» یک دستنامۀ کاربردی و مهارتی است در مقولۀ آداب و معاشرت و ارتباطات اجتماعی و اخلاق فردی و اجتماعی. افزون بر این به بسیاری از مهارتهای نظری و عملی که بطور مستقیم یا غیرمستقیم به حوزههای مختلف زندگی مربوط است، نیز میپردازد.
این اثر دارای 600 مدخل است که به دو زبان فارسی و انگلیسی تقدیم مشتاقان گردیده است. گرچه مطالب کتاب بیشتر بر اساس متون اصیل دینی و عرفانی و اخلاقی و ادبی تنظیم شده است، امّا بر یک نکته در سراسر متن تکیۀ مؤکّد شده است و آن نبوغ و سابقۀ درخشان مردمان پاکباز و نیک آیین این دیار در برپایی درخشانترین فرهنگ و ادب جهان است. دیاری که در قدیم آن را پارس و امروز ایرانش مینامند. سرزمینی عارف پرور با مردمانی بسیار مؤدّب و دانش دوست و انسان نواز و خداپرست.
🔸 ویژگیهای این اثر از قرار زیر است:
مرجعیّت آن؛ نظیر چنین کتابی تاکنون در میان کتابهایی که در کشورمان به چاپ رسیده است وجود ندارد. این اثر کاملا یک کار ابتکاری است.
عمومیّت آن؛ به نظر نگارنده کمتر کسی را در این سرزمین میتوان یافت که از یک بار خواندن چنین کتابی بینیاز باشد.
نظم و ترتیب مطالب که به صورت الفبایی تدوین گردیده و دسترسی به مطلب دلخواه را آسان ساخته است. به منظور دسترسی آسان خوانندگان به تمام مطالب کتاب، در پایان یک فهرست کامل از کلّ مدخلها تقدیم شده است.
بیان زیبا، جذّاب و ادبی آن و در آمیختگی مطالب با سخنان بزرگان ادب پارسی. بر همین اساس کوشش شده که زبان کتاب از فخامت و شکوه زبان پارسی اصیل بهرهای هر چند اندک داشته باشد.
زینت بخشی بسیاری از مدخلهای کتاب با آیات کریمۀ قرآن و سخنان امامان معصوم علیهم السّلام که بر وزانت معنوی کتاب افزوده است.
نقد پارهای از افکار و باورها و سنن و عادتهای ناهنجاری که در میان مردم سرزمین ما به تدریج ظهور و بروز یافته است. این کار با تکیه بر خرد جمعی ایرانی که در آثار و افکار بزرگان ما متبلور شده است، به انجام رسیده و سعی شده در پیگیری مباحث از جادۀ عقل و انصاف و شریعت ناب، انحرافی صورت نپذیرد. تلاش نویسنده بر آن بوده که مبادا با ذهنیّت گرایی و تکیه بر تعصّبات رایج و فرهنگ عوام و خرافههایی که در میان مردمان وجود دارد، بخواهد زمام قلم را بدانجا کشاند که شخص یا گروهی را خوش آید. لذا در این میدان به قصد پیمودن راه درخشان عقل و عدل و احترام به کرامت و حقوق یکایک هموطنان عزیز، سخنان به رشتۀ تحریر درآمدهاند.
استناد مطالب به بهترین منابعی که در دسترس بوده است. بدین منظور تکیۀ اصلی بر منابعی بوده که در مخزن کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی وجود داشته است. البته شایان ذکر است که به شماری از منابع مورد استفاده، مانند دیوان شاعران، بجز اندکی، اشاره نشد تا بر حجم کتاب افزوده نشود.
روش کاربردی و فایده محورانۀ مداخلی که بدانها پرداخته شده است. در توصیف و تحلیل و نقدها و طرح پارهای مسائل گوناگون کوشش مؤلّف بر آن بوده است که بیشترین تاثیر فکری و اخلاقی بر اندیشه و عمل خوانندگان گرامی مدّ نظر باشد. البته نه به مدد پند و اندرزهای خشک و بیروح، بلکه به وسیلۀ طرح سؤالات مختلف و مرتبط به حوزههای عدیدۀ زندگی که همه با آنها درگیر هستند. و نیز با به چالش کشیدن اندیشهها و باورها درمصاف با آن دسته از عقاید و افکار و سنن باطلی که بر اثر تلقینهای مزمن تاریخی و رسانهای و اجتماعی، به باورها و رفتارهای فردی و جمعی تبدیل شده اند.
ارجاع متقابل مطالبی که از مشترکاتی برخوردارند و میتوانند به نوعی یکدیگر را تکمیل کنند.
معرّفی یکصد منبع از بهترین منابعی که با مطالب و موضوعهای کتاب ارتباط دارد، برای کسانی که علاقه مندند تا دامنۀ آگاهی هایشان را بیشتر بگسترانند. ضمن آنکه در گردآوری و تدوین مطالب کتاب به همین مقدار از منابع ارزشمند مراجعه شده است.
طرح پارهای پیشنهادها و نکات تکمیلی که در آثار مشابه نمیتوان از آنها نشانی گرفت. این کار بدان سبب انجام شده است که بدین وسیله یک جنبش اخلاقی و عمومی در سطوح مختلف جامعه به تدریج پدید آید یا آنکه بر شتاب جریانهای مثبت موجود افزوده گردد
روح این اثر که مخاطبان آن یکایک پارسی زبانان پارسا هستند، با یاد خداوند سبحان تطهیر شده است. این کتاب با نام و یاد خداوند سبحان نوشته شده است. امیدواریم که شما نیز بییاد و نام محبوب جان آفرین آن را نگشایید و نبندید.
🔸 برخی امتیازات این اثر:
∙ کاربردی بودن این کتاب بر جنبههای نظری آن غالب است.
∙ نو بودن طرح مهمترین نیازمندیهای مردم خوب ایران در مقولۀ ادب معاشرت و اخلاق فردی و جمعی، به گونهای که میتوان هر یک از مدخلهای این کتاب را بهانهای برای گفتگوی متقابل دوستانه قرار داد.
∙ نظم و ترتیب مطالب کتاب، دسترسی به مضامین آن را بسیار آسان میکند.
∙ مرجع گونه بودن کتاب موجب میشود که کتابخانههای سراسر کشور، روی خوشی به آن نشان دهند و جای خالی آن را در بین بوستانهای کتاب پر نمایند.
∙ جامعیّت نسبی این اثر یکی از مهمترین ویژگیهای آن در قیاس با دیگر آثاری است که در مقولۀ «فرهنگ زندگی و آداب معاشرت و اخلاق» به رشتۀ تحریر در آمده است.
∙ ارتباط وثیق بیشتر مطالب کتاب با متون مقدّس قرآن و انجیل و نهج البلاغه و سخنان معصومین(علیهم السّلام)، همچنین توجّه شایانی که به آثار منظوم و منثور ادب پارسی شده است، بر جاذبۀ آن میافزاید.
∙ دو زبانه بودن مدخلهای کتاب، که هم موجب زیبایی ظاهر آن شده و هم مراجعه به معادل انگلیسی این واژگان را برای علاقه مندان آسان میسازد.
∙ شیوۀ خاص کتاب در توصیف و تحلیل و نقد بسیاری از مقولههای مرتبط به موضوع آن، باعث میشود که خواننده در بیرون از مندرجات این اثر نیز به دنبال یافتن پرسشهایی باشد که در پی مطالعۀ این کتاب در ذهنش پدیدار میگردد.
∙ به منظور تقویت آیینها و مراسم کهن و اصیل ایرانی که متاسّفانه بر اثر هجوم فرهنگ های مهاجم و شرک آمیز در حال کم رنگ شدن هستند، کوشش شده است بازنگری نوینی در این سنن و رسوم دیرینه صورت پذیرد.
-------------------
🔸 عنوان: ساختار کلام در کلیله و دمنه عربی
🔸 نویسنده: محمد دشتی نیشابوری
🔸 ناشر: بشکوه
🔸 تعداد صفحات: 366
🔸 مکان نشر: خراسان رضوی
🔸 معرفی کوتاه: کتاب حاضر، به بیان و بررسی ساختار و چگونگی کلام در «کلیلهودمنه» عربی میپردازد. مؤلف بیان میدارد که این کتاب یکی از متون جاویدان نثر ادبی عربی است که سرشار از نکات ظریف و بدیع است. تاکنون در طول 13 قرن گذشته کسی به شناخت ساختار صرفی و نحوی و سبکشناختی این اثر به این شیوه همت نگماشته است. پرده برداشتن از لطایفهای حکیمانه در عبارتهای زیبای «ابن مقفع» در «کلیلهودمنه» زمینه را برای دقت نظر بیشتر در این شاهکار بینظیر فراهم میسازد. همچنین به دلیل آنکه نثر این کتاب علاوه بر زیبایی تحسینبرانگیز دارای گوهرهای معنوی و حکمی فراوانی است که اهمیت پرداختن آن را از وجوه مختلف ضروریتر میسازد.
----------------------
🔸 عنوان: آسمان مدینه: شرح تطبیقی "برده" و "نهج البرده" از شاعران شهیر مصری بوصیری و شوقی در ستایش پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد (ص)
🔸 نویسنده: محمد دشتی نیشابوری
🔸 ناشر: بنیاد پژوهشهای اسلامی
🔸 تعداد صفحات: 320
🔸 مکان نشر: خراسان رضوی
🔸 توضیح مختصر: قصیده "برده" سروده شرفالدین محمد بوصیری (694 ه.ق1212 م) مشهورترین مدیحه نبوی در ادبیات عربی است که شامل 161 بیت در ده بخش ، پیرامون فضایل و ویژگیهای درخشان پیامبر گرامی اسلام میباشد. این اثر شکوهمند از نخستین سالهای پس از سرایش ، مورد توجه گسترده ادیبان، شاعران، هنرمندان و توده عظیم امت مسلمان در سراسر جهان قرار گرفت و اکنون پس از گذشت هفت قرن هنوز همچنان بسان الماسی درخشان بر تاج زرین ادبیات عربی میدرخشد. در طی سدههای گذشته آثار گرانقدری پیرامون این قصیده مبارکه پدید آمده است . افزون بر تلاشهای وسیع ادیبان عرب زبان، در شرح آن، میتوان به ترجمه یا شرح قصیده به زبانهای مختلف از جمله، فارسی، ترکی، اردویی، انگلیسی و آلمانی فرانسوی، اسلاوی و بوسنیایی اشاره کرد. در عربی شاعران زیادی در اسلوب و لفظ و مضمون از آن پیروی کردهاند و برخی در مقام رقابت و معارضه با آن قصائدی سرودهاند. در عصر حاضر احمد شوقی بک مصری (1351 ه.ق 1932 م) در معارضه با قصیده "برده" قصیدهای به نام "نهجالبرده" در 190 بیت سروده که توجه بسیاری از دوستداران شعر و ادب دینی را به خود جلب کرده است . من در این نوشتار به شرح و تطبیق کامل و همه جانبه این دو قصیده مشهور نبوی پرداختهام. شرح تطبیقی نیازمند اطلاعات و مطالعات جنبی فراوانی است لذا پس از توضیحات کافی پیرامون مدائح نبوی، ضمن گذری اجمالی بر زندگی، احوال و افکار، آثار و اسلوب سرایندگان قصائد نامبرده، کوشیدهام هر دو قصیده را با قلمی روان ترجمه و سپس شرح کنم. آنگاه با آگاهی جامع و همه جانبه از هر دو وارد حوزه تطبیق علمی و ادبی آنها شدهام. در پایان مقایسه قصائد روشن شده است که "برده بوصیری" مانند سدههای گذشته همچنان بیرقیب و یگانه است قابل ذکر است .
ایران زمین از دیرباز کانون تولید و نشر علم و عرصه پهناور شعر و ادب در جهان بوده است و در هر زمانی چهره تازه ای از علم و ادب در ایران زمین رخ می نمود. جای جای این خاک پرگهر خاستگاه دانشمندان و فلاسفه و شعرا و عرفایی بوده که هر کدام به تنهایی می توانستند افتخار یک کشور باشند. در این میان شهرهایی بودند که شاید سهمی بسزا از زایش و پرورش این بزرگان داشتند. در این میان اگر نگاهی به نام آوران اهل نیشابور بیندازیم خواهیم دید که این شهر زادگاه مفاخر علمی، فرهنگی و ادبی بسیاری در این سرزمین است. بزرگانی مانند فضل بن شاذان، خیام، عطار و ابوسعید ابوالخیر نام هایی هستند که هر کدام در عرصه تاریخ علم و ادب جهان کاملاً شناخته شده هستند.